Topraksız Tarım Nedir ? Topraksız Tarım Nasıl Yapılır ?

Topraksız tarım nedir? Nasıl yapılır? Topraksız tarımın maliyeti, topraksız tarım projesi

Ziraat alanında son zamanlarda ülkemizde de adını duymaya başladığımız, dünyada yaygınlaşan topraksız tarım sistemlerini bu yazımızda inceleyeceğiz.

Suda domates yetiştirme, suda marul yetiştirme, topraksız tarımla çilek yetiştirme gibi ifadeleri duymaktayız. Peki, topraksız tarım nedir, nasıl yapılır ? Topraksız tarımın malzemeleri nelerdir, avantajları nelerdir ?

topraksız tarım nedir topraksız tarım uygulamaları
Topraksız Tarım

Topraksız Sistemler , Topraksız Bitki Yetiştirme

Genel ifadeyle içerisinde toprak bulundurmayan ortamlarda bitki yetiştirme işlemine topraksız tarım adı verilir.

Topraksız tarım sistemleri için bitki yetiştirme ortamı olarak besin çözeltileri kullanılabilir veya organik ve inorganik maddelerden de yararlanıldığı görülmektedir.

Diğer bir deyişle belirtmek gerekir ise, topraksız tarım; yetiştirilen bitkilerin durgun besin solüsyonunda, akan besin solüsyonunda ya da besin maddeleri açısından zenginleştirilmiş katı yetiştirme ortamlarında yetiştirilmesidir.

Topraksız tarım sistemlerinde eğer kullanılan tohumlar ve bitkiye verilen besinler organik ise üretilen ürünler de organik besin olacaktır.

Topraksız tarımda sistemler çevreye duyarlıdır, sürdürülebilirdir ve kontrol edilebilir yapıdadır.

Topraktan kaynaklanan sorunların giderilmesi açısından özellikle seracılığın yoğun ve gelişmiş olarak yapıldığı yerlerde topraksız tarım ile yetiştiricilik cazip duruma gelmektedir.

Topraksız tarımda yetişmiş domates kalitesinin en az toprakta yetişmiş domatesler kadar iyi olduğu araştırmalarca gösterilmiştir. Topraksız tarım sistemleri ile bitki yetiştirmeye elverişli olmayan ortamlarda (kayalık, taşlık, çorak araziler gibi) başarılı seracılık ve üretim faaliyetleri gerçekleştirilebilecektir.

Topraksız Tarımla Üretimi Yapılan Bazı Bitkiler

Topraksız kültür kullanımı ile istenen değişik ürünler yetiştirilebilir. Bunun için market değeri yüksek bitkilerin seçilmesi daha faydalı olacaktır.

Topraksız tarım ile yetiştirilen bazı bitkiler şunlardır:

Yem Bitkileri Arpa, Bermuda Çimi, Halı Çimi, Sorgum
Tahıllar Pirinç, Mısır
Sebzeler Domates, Yeşil Fasulye, Pancar, Marul, Lahana, Patlıcan, Turp, Kavun, Salatalık, Biber, Brokoli
Meyve Çilek
Süs Bitkisi Gül, Orkide, Karanfil, Anthurium
Tıbbi Bitki Aleo Vera
Baharat Maydanoz, Fesleğen, Nane

Topraksız Tarımın Çeşitleri

Topraksız tarımın çeşitleri iki ana başlık altında incelenebilir.

Bunlardan birincisi besin solüsyonu ile yani hidroponik (su) kültürü ile olandır. Hidroponik Sistem yazımızda detayları mevcut.

Hidroponik sistemlerde, bitkinin yetiştirileceği kap olan oluklu sistemde bitkinin köklerinin besin eriyiği ile temas edip beslenmesi sağlanmaktadır. Bu şekilde bitki kökleri hem beslenip hem de gerekli suyu alabilmektedir.

Katı Ortam (Agregat) Kültüründe ise kullanılan organik veya inorganik substratlar vardır ve bu substratlara göre sınıflandırılabilir.

Topraksız Tarım Çeşitleri

Topraksız Tarım Neden Tercih Edilir?

İşletmeciye veya amatör olarak bu işle ilgilenenlere göre topraksız tarımı uygulamak için farklı sebepler vardır. Bunlardan bazıları şunlardır;

Enerjiden ve İşgücünden Tasarruf Etmek:

Topraklı tarımda, çapalama, dikim, sterilizasyon, yabani ot temizliği, toprağın işlenmesi gibi çok farklı kalemlerdeki işlemleri gerçekleştirmek için birçok ekipman kullanılmalıdır ve bu da işgücü gerektirir.

Toprak Kaybı:

Artan nüfus ve kaybolan tarım arazileri neticesinde hızlı bir şekilde daha fazla miktarda besin üretimi gereksinimi ortaya çıkmıştır. Ayrıca tarıma elverişsiz çöl iklimindeki ülkeler için de idealdir.

Hastalıklar, Zararlılar, Yabani Otlar:

Yoğun bir şekilde üretim yapılan ve hep aynı bitkilerin yetiştirildiği yerlerde hastalık ve zararlılar bağışıklık kazanıp ilerleyen zamanlarda sorun teşkil etmektedir. Kullanılan ilaçların da sağlığa zararları neticesinde pazarlama sorunları ortaya çıkmaktadır.

Toprak Yorgunluğu:

Aynı ürünlerin uzun yıllar yetiştirilmesi ile mevcut toprak verimini kaybetmektedir. Bunun çözümü ise üretilen ürünün ekim nöbeti ile değiştirilmesi veya toprak değişimidir. Bu uygulamalar pratik ve kazançlı değildir.

Aşırı Miktarda Su ve Gübre Tüketimi:

Topraklı tarım uygulamalarında bilhassa seralarda yüksek verim elde etmek adına oldukça fazla miktarda gübre kullanılmaktadır. Yetiştirilen ürünlerin ise verilen suyun ne kadarını kullandığı tam olarak tespit edilememektedir.

Topraklı ve Topraksız Tarım Ortamlarının Karşılaştırılması

Topraksız tarımın uygulamasında ideal bir ortam sağlamak için şu özellikler sağlanmalıdır:

Bitki kökleri için yeterli oranda havalandırma sağlanmalıdır.

Yeterli su tutma kapasitesi.

Hastalık ve zararlılardan arındırılmışlık.

Zehir etkisi olabilecek maddelerin kullanılmaması.

Kolay teminli ve ucuz maliyetli olması.

Topraklı tarımın dezavantajları:

Toprağın istenen özellikte sürekli olarak bulunması zordur.

Hastalık, zararlılar, yabani otlara karşı yapılacak sterilizasyonun maliyetinin yüksek olması.

Topraksız tarımın avantajları:

Kullanılan elementler homojen olarak sağlanabilir ve sterilizasyon odaklıdır.

Perlit, vermikülüt gibi yetiştirme ortamları sterilizasyon gerektirmez.

Besin yetiştirilen ortamlar taşınabilirdir.

Kolay beslenme programı düzenlenebilmesi.

Topraksız Tarım Maliyetleri

Topraklı tarıma göre %30-40 oranlarında daha yüksek verime sahip olan topraksız tarımın işletme sırasında da %40-50 gibi zaman bakımından işletmeciye kârı vardır.

Kimi sitelerde topraksız tarımın maliyetlerinin metrekare başına 60-70$ civarında olduğunu belirten yazılar bulunuyor ancak Türkiye’de maliyetler bu kadar yüksek değil özellikle de kurulum malzemelerini kendiniz tedarik edip besin çözeltilerini de kendiniz hazırlayacaksanız.

Topraksız tarımın ve ilkokulda ödev olarak yaptığımız pamukta fasulye yetiştirmenin prensibi mantık olarak aynıdır.

Evde veya ufak alanlarda bu işe başlamak için aşağıdaki gibi uygun fiyatlarla hidroponik sistem için başlangıç yapılabilir.

Hidroponik Sistem  tarım
Hidroponik Sistem

Örneğin 300 litre sıvı besin eriyiği için; domates besin eriyiği veya marul besin eriyiği toz paket fiyatları 30-40TL civarlarında bulunabilir.

Metresi 20-30TL gibi fiyatlara PVC borular temin edilebilir.

150-200TL’den başlayan fiyatlarla saatte 1500m3 su aktarabilen dalgıç pompalar bulunabilir.

Evde kurulum için örnek videolardan yardım alabilirsiniz.

Hidroponik Sistemler yazımız.

Katı Ortam (Agregat) Kültürü yazımız.

Organik Gübre Nedir? – Evde Kompost Yapım Denemesi yazımız.

Yorum Yazın