Şevketi Bostan Nasıl Yetiştirilir? Şevketi Bostan Yetiştiriciliği

Şevketi bostan yetiştiriciliği, şevketi bostan nasıl yetiştirilir? Şevketi bostan bitkisi, faydaları, çiçeği, tohumu

Akdeniz iklimine oldukça iyi uyum sağlamış olan şevketi bostan ülkemizde Ege, Marmara, Karadeniz, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde doğal şekilde yayılım göstermektedir. Ege’de özellikle İzmir ve çevresinde sebze olarak değerlendirilmektedir.

Ilık ve yağışlı geçen kış dönemi bitkinin gelişimi için, sıcak ve kuru yaz ayları ise tohumların olgunlaşması için uygun dönemlerdir.

Daha yağışlı olan Karadeniz’de ve çok sert olmamak kaydıyla karasal iklime de adapte olup yetişebilmektedir.

Ülkemizde Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu dışında her yerde doğal olarak bulunuyor olması bunun ispatıdır.

Bitkinin en iyi gelişimi kışın ılık geçtiği yerlerde gözlenmektedir. Bu sebeple şevketi bostan yetiştiriciliğine en uygun yerler Ege ve Akdeniz’in sahile yakın kısımlarıdır.

Gıda için tüketilmesinin yanı sıra şevketi bostan tıbbi özellikleri de olan bir bitkidir. Kök kısımları ve toprak üstü kısımları idrar arttırıcı ve taş düşürücü maksatlarla kullanılmaktadır.

Pazarda Satılan Şevketi Bostanlar 
Şevketi bostan yetiştiriciliği, şevketi bostan nasıl yetiştirilir? Şevketi bostan bitkisi, faydaları, çiçeği, tohumu
Pazarda Satılan Şevketi Bostanlar

Çapa yardımıyla 10-15cm’lik kök bölgesiyle beraber sökülen şevketi bostanların yaslanmış yaprakları ayıklanır, diğer yaprakların ayaları sıyrılıp, kök özü çıkarılarak pazarda satılır.

Şevketi Bostan Bitkisinin Botanik Özellikleri

Toprağın fakir olduğu ya da çok ağır yapıda olduğu yerlerde bitkiler genelde birinci yıl hasat edilebilecek büyüklüğe ulaşmazlar.

1 metre kadar derine inebilen kazık kök yapısına sahip olan şevketi bostan bu nedenle kuraklıklardan etkilenmez. Düz ve dikine gelişen kazık kökün üzerinde ince yan kökler yer alır.

Dışta kalın ve yumuşak korteks, iç kısımda ise lifli yapıda odunsu öz bulunur. Bitkinin değerlendirilen kısmı ise etli ve yumuşak yapıdaki korteks bölgesidir.

Kök yaş aldıkça üzerinde bulunan kabuk çatlamakta ve yüzeyinde süngerimsi yapıda bir tabaka oluşmaktadır.

Bu oluşan tabakanın bitki tüketilmeden evvel kazınıp temizlenmesi gerekmektedir. Genç yaştaki köklerde ise yüzey düz ve pürüzsüz olduğundan bitkinin zamanında hasat edilebilmesi önemlidir.

Şevketi bostan bitkisi gelişirken yapraklar rozet şeklinde tek bir noktadan çıkıp yere paralel olarak gelişirler.

Şevketi Bostan

Bitkinin göstereceği gelişim özelliğine göre 5-10 ila 60-70cm arasında değişken uzunluğa sahip 10 ila 25 adet yaprak gelişir. Yaprak özellikleri genelde kıvırcık, kenarları dikenli, yeşil ve üzerleri beyaz lekelidir.

Bitkinin dikenleri genç yapraklar için yumuşak iken, yaşlanmış olan yapraklar için sert ve odunsu bir haldedir. Dolaysısıyla hasat zamanı veya temizlik kısmında ele batarlar.

Şevketi Bostan Bitkisi Gelişimi

İlkbahar zamanı bitkiler yeterli büyüklüğe ulaşıp generatif aşamaya geçerler. İlk olarak rozetin ortasından bir sap çıkar ve dallanıp büyür, genelde 70-80cm olup zaman zaman 1-1.5m kadar da boylanabilir.

Gelişen taç üstünde yan dallara ait yaprak koltukları ve uçlarında sarı çiçekler açar. Her çiçek 30 civarı tohum oluşturur. Çiçekler sarı renkte ve erseliktir yani her çiçek hem erkek hem dişi organa sahiptir. Çiçeklenme genel olarak mayıs haziran aylarında gerçekleşmektedir.

Çiçeklenmenin tamamlanmasından 1 ila 2 ay kadar sonra tohumlar olgunluğa erişir. Bitkinin alt kısmındaki tohumlar daha erken olgunlaşırken uç kısımda olanlar daha geç olgunlaşmaktadır. Tohumların olgunlaşması ile bitki üst bölgesi tamamen kurur.

Kimi bitkiler ilk yılında tohumu olgunlaştırınca ölmekte ancak önemli bir kısmının toprak altındaki aksam canlı kalıp sonraki vejetasyonda gelişimine devam etmektedir yani bitkilerin kimisi tek yıllık kimisi ise çok yıllık yapıdadır.

Şevketi Bostan Yetiştirme Tekniği

Şevketi bostan hafif bünyeli gevşek ve derin toprakları sever. Besin maddeleri yeterli ise milli ve tınlı topraklar idealdir. Hafif topraklar hasat aşamasında kolaylık sağlar. Ağır topraklarda bitkiyi yetiştirmek mümkün olsa da köklerde bozulmalar görülmekte, hasat zamanında yapılamamakta ve zor olmaktadır.

Şevketi bostanın yetişeceği yerde taban suyu kış boyunca yükselmemeli, yüzeyde ise göllenme olmamalıdır. Toprakta bulunan fazla su kökleri çürütmekle birlikte bitkinin gelişimini de yavaşlatmaktadır.

Şevketi bostan bitkisi genelde yüksek rakımları sevmemekle birlikte genelde 600m’nin altındaki yüksekliklerde ve nadiren 900-1000m yüksekliklerde görülür.

Yetiştirme yapılacak toprak analiz edilerek eksik olan besin maddeleri varsa tamamlayıcı gübreleme ile giderilmesi tavsiye edilir.

Dekar başına 20Kg N, 10Kg P2O5, 20Kg K2O hesap edilerek gübrelemek beklenen verim açısından ön görülür.

Şevketi bostan ekimi için en uygun zamanlar İzmir ve civarı için 15 Haziran 15 Ağustos arasındadır.

Ekme işlemi gecikir ise bitki gelişimi yavaşlar eğer daha da gecikirse bitki çıkmaz.

İlk olarak toprak derin bir şekilde sürülüp işlenir ve sonra düzlenerek ekime hazır hale getirilmiş olur.

Bitkiden yararlanılan kısım toprak altında bulunduğundan tohum yatağı hazırlığında özen gösterilmelidir.

Toprak hazırlandıktan sonra ekim işlemi yapılacak araziye damla sulama sistemi kurulmalıdır. Başka sulama sistemleri de kullanılabileceği gibi önemli problemlere sebebiyet verdiğinden damla sulama sistemi tercihi tavsiye edilir. Damlatıcı borular serimi 30-40cm aralıkta gerçekleştirilebilir.

Borulardaki damlatıcıların sıklığı 20cm. kadar olabilir. Ekim işleminin damlama noktalarına denk gelecek biçimde elle yapılması uygun olur.

Ekim işlemi en fazla 1cm derinliğinde parmakla açılmış derinliğe 3-4 tane tohum bırakılıp üzerinin hafif biçimde örtülmesi ile yapılır.

Tohum üzerine örtülen toprak 0,5-1cm kadar olması istenir. Ekim işleminden sonra hemen sulamaya başlanılır. Sulama işlemi az ancak sık şekilde gerçekleştirilmelidir.

Sonbahardaki yağışlara kadar sulama işlemine devam edilir. Bitkiler tarlayı tamamen kaplayıncaya değin aralarda çıkmakta olan yabancı otların zaman zaman elle veya çapayla temizlenmesi gerekir.

Eğer 15 Ağustos tarihinden önce ekim yapılmış ise ve bakım şartları iyi ise bitkiler 3 ay kadar sonra hasat büyüklüğüne erişirler.

Bitkiler Ekim ayında hasat zamanına ulaşsalar bile İzmir koşullarında Nisan ayı ortasına dek tarlada bekletilebilir.

Şevketi bostan hasatı için, hasat olgunluğuna ulaşan bitkiler 8-10 rozet yaprak ve rozet yaprak boyları da 20cm’i geçmiş durumdadır. Hasat işlemi küçük alanda bel ve çapa ile yapılabilir.

Hasatı gerçekleşen bitkiler depolanma kabiliyeletleri az olduğundan bir iki gün içerisinde satılmalı, tüketilmeli veya işlenmelidir.

Şevketi Bostan Tohum Üretimi

Tohum olgunlaşması Ege koşulları için Temmuz Ağustos aylarıdır. Bu dönemlerde tamamen kurumuş bitki kısımları eldiven ve makas ile elle toplanabileceği gibi biçerdöverle de tohumların hasadı gerçekleştirilebilir.

Toplanan bitki aksamı dövülüp veya çuvalda çiğnenip tohumların dökülmesi sağlanır. Kalın sap ve yaprak parçaları ayrılarak kalan kısımlar farklı boylarda eleklerden geçirilip tohumlar ayıklanır.

Olgunlaşan Şevketi Bostan Bitkisi Tohumları 
Şevketi bostan yetiştiriciliği, şevketi bostan nasıl yetiştirilir? Şevketi bostan bitkisi, faydaları, çiçeği, tohumu
Olgunlaşan Şevketi Bostan Bitkisi Tohumları

Tohumların hafif, kanatlı ve pulsu yapıları gereği dikenli yaprak parçalarından ayrılmaları zahmetli olmaktadır.

Kekik Yetiştirme

Topraksız Tarım

Organik Gübre

yazılarımız da ilginizi çekebilir!!

Yorum Yazın