Endüstri 4.0 – Endüstri 4.0 Nedir – Tarihsel Gelişimi, Örnekleri

Endüstri 4.0 nedir? Endüstri 4 0 Ne demektir? Endüstri 4.0 meslekleri, endüstrinin tarihi gelişimi

Endüstri 4.0 ne zaman başladı? Endüstri 4.0 nedir ve özellikleri nelerdir? 4. Nesil endüstriyel devrimin uygulamaları, gelişmeleri bu yazımızda sizlerle.

Endüstri 4.0 Nedir - Tarihsel Gelişimi, Örnekleri
Endüstri 4.0 Nedir?

Endüstri 4.0 Kısaca Nedir?

Endüstri 4.0 veya diğer bir deyişle 4. Endüstri devrimi; bilişim ve teknoloji, endüstriyel otomasyon alanlarındaki çalışma ve gelişmeleri bir araya getirerek yaşam tarzını ve üretim sistemlerini iyileştirmek adına uygulanan yöntemdir.

Endüstriyel Süreçlerin Gelişim Aşamaları

Endüstri 1.0: (1784)
Buhar gücüyle çalışan mekanik üretim sistemlerine dayanmaktadır.
Endüstri 2.0: (1870)
Elektrik enerjisinin kullanımı ve iş bölümü ile sağlanan seri üretim temellidir.
Endüstri 3.0 (1969)
Üretimde otomasyonu yaygın hale getirmek için elektronik ve bilgi teknolojilerinin kullanımını temel almaktadır.
Endüstri 4.0 (günümüz)
Siber-fiziksel sistemlerin, nesnelerin internetinin, bilişim sistemlerinin kullanımına dayanmaktadır.

İnsanlık tarihi boyunca her çağda farklı özellikler ön plana çıkmış ve çağın şartlarına uyacak şekilde isimlendirilmişlerdir. Günümüzde ise ön plana çıkan şeylerden birisi de şüphesiz teknolojidir.

Teknolojide yaşanan gelişmelerin hayatın her alanında kendini göstermesi sebebiyle 21.yy’a Dijital Çağ, Uzay Çağı, Elektronik Çağ gibi farklı isimlendirmeler yapılmaktadır.

Yaşanan sanayi devrimleri gözlendiğinde ise teknolojinin geçirdiği gelişim açıkça gözlenebilmektedir.

Var olan küresel rekabet ortamı işletmeleri yeni yaklaşımlar uygulamak zorunda bırakmıştır. Ulaşılan noktada artık Endüstri 4.0 yaklaşımı ön planda yer almakta ve işletmeler hayatta kalıp rekabet edebilmek adına bu yaklaşımı uygulamaktadırlar.

Endüstri 4.0 ve Tarihsel Gelişim

Özellikle son iki yüzyılda insanlığın yaşadığı pek çok savaş, kıtlık gibi etkenler sırasınca toplumsal, ekonomik, siyasi yönlerden de gelişmeler yaşanmıştır.

Teknolojinin bu süreçler sonrasında üretimi çeşitlendirdiği ve üretimde verimliliği arttırdığı da gözlenmiştir.

İnsanoğlu avcı-toplayıcı düzenden yerleşik hayata geçip tarımla uğraşmaya başladıktan sonra yaşanan endüstri devrimleri ile değişimler devamlılık göstermiştir.

Endüstrinin Tarihsel Gelişimi 
Endüstri 4.0 - Endüstri 4.0 Nedir - Tarihsel Gelişimi, Örnekleri
Endüstrinin Tarihsel Gelişimi

18.yy’da buhar gücünün kullanılabileceği buhar makinesi icat edilmiş devamında ise mekanik üretim sistemleri bu süreci izlemiştir.

Her ne kadar sanayi devriminin başlangıcı (1.0) olarak bu buluş kabul edilse de, haliyle süreç bir anda ortaya çıkmış değildir.

17.yy ortalarından itibaren yapılan çalışmalar (1698 Savery makinesi, 1712 Newcomen makinesi) sonucunda 1775 yılında James Watt buhar gücüyle çalışan ilk randımanlı makineyi geliştirmiştir.

Endüstri devriminin küresel bir kimlik kazanması ise, buharla çalışan makinelerin ilk olarak İngiltere sonrasında ise farklı ülkelerce kullanılmaya başlamasıyla olmuştur.

Sermaye sınıfının ortaya çıkması da tarım faaliyetlerinin yerini makinelerin almaya başlaması ile olmuştur.

1784 yılında ilk endüstriyel tip dokuma tezgâhı faaliyete geçmiştir. 19.yy’a gelindiğinde; 1840 yılında telgraf, 1880 yılında telefon icat olmuş, 1870 yılında ise ilk üretim hattı (Cincinnati Mezbahaları) kullanılmıştır.

1870 yılının bir diğer önemli gelişmesi ise petrolün, endüstriyel alanlarda, ulaşımda kullanılabileceğinin fark edilmiş olmasıdır. Kömür yerine tercih edilen petrolün taşımada kullanılması maliyet açısından ve tüketim sonrasında daha az kirlilik oluşturmasından dolayı yarar sağlamıştır.

Elektrik enerjisinin üretim sistemlerine dâhil olması ile birlikte seri üretim önem kazanmıştır. Gerçekleşen bu gelişmeler sonrasında elektrik ve iş bölümüne dayalı seri üretime geçilerek ikinci sanayi devrimi başlamıştır (2.0).

Toplumlarda geniş aile yerini çekirdek aile almaya başlamış, bireysel özellikler ve zaman kavramı ön plana çıkmaya başlamıştır.

Üçüncü sanayi devrimine (3.0) gelindiğinde; dijital çağ, elektronik gereçler ve bilgi teknolojileri gelişimleri ile üretimde otomasyona geçilmiştir.

İlk programlanabilir mantıksal denetleyici (Programmable Logical Controller / PLC) olan Modicon 084, 1969 senesinde kullanılmaya başlanmıştır.

1989 senesinde Berlin Duvarı’nın yıkılması, 1991 senesinde ise Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)’nin dağılması tüm dünya ekonomilerini etkileyen süreçler olmuşlardır.

Neden Endüstri 4.0?

Bu gelişmeleri takip eden zamanda sanayiciler rekabet edebilmek adına, yeni yollar aramak zorunda kalıp, stratejik kararlarını tekrar gözden geçirmişlerdir.

Üretimden çok, tüketicilerin ne istedikleri doğrultusunda üretim yapılması ön plana çıkmıştır. Tüketicilerin yüksek kalitede ürünü düşük fiyatta tercih etmesinden dolayı, üretim maliyeti azaltımları en önemli unsuru oluşturmaktadır.

İşletmeler ve üreticiler katma değer yaratmayan ürün ve faaliyetleri farklı kaynaklardan sağlayabilmektedir. Her ürün her yerde üretilebilir bir hal almıştır, böylelikle markalaşma oldukça önemli bir hal almıştır.

Markanın gücüne inanan işletmeler ise tüm faaliyet süreçlerini dış kaynak kullanımı yoluyla sağlayarak birçok fabrikasını kapatmıştır.

Artık Endüstri 4.0 yani dördüncü sanayi devrimi başlamıştır. Endüstri 4.0’ın ortaya çıkışı üç temel nedene dayandırılmaktadır bunlar; hız, genişlik ve derinlik, sistem etkisidir.

Hız:

Yaşanan önceki devrimler doğrusal bir hızda ilerlemişken Endüstri 4.0 üstel bir hızla ilerlemektedir. Örneğin Airbnb, Uber, Alibaba gibi küresel şirketler birkaç yıl önce bilinmez iken bugün dünya çapında hemen herkes tarafından bilinmektedir.

Genişlik ve Derinlik:

Dijital bir devrim üzerinde yükselen Endüstri 4.0 daha önce eşi benzeri görülmemiş teknolojileri bir araya getirmektedir.

Sistem Etkisi:

Ülkeler, şirketler, sektörler, toplumlar Endüstri 4.0 ile beraber sistemsel bir dönüşüm içerisindedir.

Dördüncü sanayi devrimi ilk defa Hannover Fuarında, 2011 yılında ortaya atılan bir yaklaşımdır. Endüstri 4.0 yaklaşımında temel kavram; emek faktörünün olmadığı, tamamen otomasyon sistemine (makinelere) dayalı bir üretim modelinin kurulmasıdır.

Endüstri 4.0 üretim süreçleri içerisinde; robotların devreye girmesi, teknolojinin kullanılması, makinelerin birbirleri ile iletişim halinde olması, üretim süreçlerinin hepsinin dijitalleşmesi beklenmektedir.

Sonuç olarak siber-fiziksel sistemlere dayalı üretim gerçekleşecektir, böylelikle müşterilerin isteklerine bağlı daha kaliteli ürünler, üretim maliyetlerinin düşmesi ile birlikte daha az kaynak kullanımı ve sürdürülebilirlik sağlanacaktır.

Bir devrim niteliğinde olan bu yaklaşım öncekilerden ayrı olarak bilişim süreci ve endüstriyi buluşturmaktadır.

Endüstri 4.0’da birçok farklı bileşen bulunmaktadır. Bunlar; nesnelerin interneti (internet of things), 3 boyutlu yazıcılar, akıllı fabrikalar, bulut bilişim sistemleri, artırılmış gerçeklik, büyük veri, otonom robotlar, siber-fiziksel sistemler, simülasyon, entegre sistemler şeklinde sıralanabilir.

Endüstri 4.0 Ögeleri
Endüstri 4.0 Ögeleri

Endüstri 4.0 ile Hedeflenen Bazı Noktalar

  • Üretim süreçleri içinde yoğun olarak teknoloji kullanarak üretim süreci için maliyetleri düşürmek, kârlılığı artırmak.
  • Üretimde otomasyon sistemini, optimizasyonu ve verimliliği artırmak, arızaların teşhisinin kolaylaşması.
  • Pazar ihtiyaçlarını anlık olarak belirleyip buna uygun otomasyon sistemi kurmak.
  • İnsan hatalarını veya üretim sürecinde ortaya çıkan verimsizliği ortadan kaldırmak için robot kullanımını artırmak.
  • Sürekli, detaylı ve şeffaf olarak denetim yapılmasını sağlamak.
  • Muhasebe işlemlerini izleyerek raporlamayı otomasyon yoluyla yapmak.

Endüstri 4.0’a Yönelik Bazı Öngörüler

SENE ÖNGÖRÜ
2018 Sanayi içinde yaklaşık olarak 3 milyon adet robot kullanımda olacaktır. Birbiriyle bağlantılı olan cihaz sayısı ise 13 milyar düzeyinden 29 milyar düzeyine çıkacaktır.
2020 Nesnelerin İnterneti (Internet of Things) gelişmeye devam edecek, pazar payı ise 656 milyar dolardan 1.7 trilyon dolara yükselecektir.
2025 Endüstriyel robotlar yıllık 0.6-1.2 trilyon dolar civarında etki yaratacaktır. Gelişmiş ülkelerde imalat süreçleri %15-25 oranında otomasyona dayalı olacaktır.  
2030 Verimlilik, gelir dağılımı, çevre üzerinde dijital teknolojiler güç sahibi olacaktır. Küresel ticaret hacminin %50’si akıllı nesnelerin etkileşimi kullanacaktır.

Nesnelerin Interneti – IoT ( Internet of Things ) ve 5G Nedir? yazılarımız da ilginizi çekebilir.

Yorum Yazın